Week 4: Het neusje van de zalm, maar het oogje van de tonijn?

Week 4 staat in het teken van rauwe walvis, 300kg wegende tonijnen, oogballen, sneeuwballen en bonen, maar eerst wat serieuzere zaken.

In de afgelopen weken blijkt het programma steeds meer tijd op te gaan slurpen, wat helaas ook de nodige vermoeidheid met zich meebrengt. Naast de lesuren, wordt zo nu en dan de lunchpauze ingeruild voor een bijeenkomst, een gastcollege tot 18:00 gegeven, een bedrijfsuitje gehouden en niet te vergeten zo’n 2 uur per dag aan huiswerk opgegeven. Daarbij wordt elk scheetje aan kennis getoetst wat leidt tot dagelijks zo’n 3 kleine testjes, en wekelijks een grote test, en een presentatietje, en deze week toevallig 2. Overigens ben ik een goede klaagmans, maar zie ik ook de mooie kanten van het geheel. Zo zijn tot nu toe de gastcolleges behoorlijk interessant, met politicoloog en hoogleraar Karel van Wolferen die de veelgeprezen “The Enigma of Japanese Power” heeft geschreven, de socioloog en directeur van het Duitse instituut voor Japanse studies Florian Coulmas die vele boeken over de Japanse maatschappij heeft geschreven en de economie expert Mr. W. Kortekaas die sinds eind jaren 60 tot kort geleden bij ABN AMRO in Tokio een hoge functie heeft bekleed. Verder wist oud-minister Mr. A. Pais, mede-oprichter van het JPP, ons onvoorbereid ook wat leuke wijsheden mee te geven. Het bedrijfsuitje naar Asahi Shinbun, de NRC van Japan, was een standaard rondleiding en daarbij best aardig. Leuk detail is dat we in de krant van de volgende ochtend, met een kleine 2 regels genoemd werden. Hupsakee in de pocket!

Maar even over die vissen, de sushi- Suzuki-san van 2 weken geleden, heeft ons uitgenodigd om ons in ’s werelds grootste vismarkt rond te leiden. Op deze markt, wordt dagelijks vanaf een uur of 3 ’s ochtends, een onvoorstelbaar grote hoeveelheid vis verhandeld om zo ongeveer heel Japan ervan te voorzien. Donderdagochtend was het zover, wekker om 4:15 en met een clubje van 5 richting de Tsukiji-vismarkt. De beste man, wacht ons al op en leidt ons in rap tempo tussen de hardwerkende vishandelaren door. Ik heb me nog nooit een zo in de weg staande toerist gevoeld, hier wordt hard gewerkt: Karretjes met 300kg wegende tonijnen worden haastig voort getrokken, slijptollen zagen ingevroren vissen in tweeen, en het terrein is vele voetbalvelden groot. Hier en daar legt de beste man uit wat we zien en krijgen we het een en ander te proeven, zoals rauwe walvis. Niks aan de hand, lekker spul, donkerrood supermals vlees. Bij de tonijnveiling mogen de toeristen op de daarvoor bestemde plaats staan om toe te kijken. Ik hoor Stephan met oprechte interesse Suzuki-san vragen waarom die lui nou eigenlijk aan het zingen zijn, waarop Suzuki-san lachend antwoordt dat dit dus de veiling is. Verder worden ook ingevroren tonijnen geveild, die in een jaartje vanuit Spanje verscheept worden, op -60oC dan wel. Om 7:00 hebben we honger en gaan we sushi eten, in een restaurant, die nog redelijk vol is, zelfs op dit tijdstip. Oke oke, voornamelijk met toeristen dan. Bij afscheid herinnert Suzuki-san ons aan zijn aanbod, om voor een luttele 3000 YEN (20 EUR) onbeperkt sushi in zijn restaurant te komen eten. Met wat vlug en casual Japans legt hij enthousiast iets uit over de betreffende zaterdag en gebaart daarbij druk met zijn handen rond zijn hoofd. Begrijpend leg ik de mede JPP-ers uit dat meneer Suzuki, met zijn groengeverfde haren, een volledige show gaat neerzetten met masker en al.

Vrijdag (1 februari) zijn we uitgenodigd voor een Science receptie met voornamelijk Nederlandse Tokionaren. Bij binnenkomst is het in de hal al redelijk druk, maar daar bleek ook de receptie gaande te zijn. Prima receptie, waarbij naast wetenschappers ook allerlei andere lui rondliep. Zo blijkt Nederland geïnteresseerd te zijn in de filebestrijding door regulering van stoplichten door de Japanse politie, waardoor hiervan ook een vertegenwoordiger rondliep. Een gesprek met deze beste en licht beschonken sergeant verwikkelt zich al snel in het Nederlandse gedoogbeleid, die ik in gebrekkig Japans heb moeten uitleggen. Dus dat zit wel snor.

Zaterdag ben ik op pad geweest naar Odaiba; een recreatieterrein met stukje strand, spelhuizen, restaurantjes, musea en een Vrijheidsbeeld. Een Vrijheidsbeeld? Ja. Tijdens de treinrit, op een monorail 15m boven de grond, is het uitzicht best stoer te noemen. Na een hoop getreuzel ben ik naar het wetenschapsmusesum Miraikan gegaan, waar ik Honda’s humanoid (menselijke robot) Asimo, nog even heb zien weglopen aan het einde van zijn laatste show die dag. Beetje jammer, maar gelukkig heb ik nog wel Sony’s Aibo (hondje) en wat andere grappen en grollen gezien.

’s Avonds is het tijd om ons stipt 17:00 te melden bij onze beste sushi-prof in zijn restaurant die hij voor deze gelegenheid heeft gesloten. Het menu is als volgt: vooraf bijzondere delicatessen, gevolgd door een berg sashimi die ik in mijn leven niet meer zo groot zal aantreffen en daarna sushi naar wens. Om even terug te komen op de gebaren van Suzuki-san, werd het nu duidelijk dat het bij de delicatesse om een kop van een 200kg wegende tuna gaat. Nog preciezer, een ovengegaarde gehalveerde tonijnenkop, waarvoor de beste man de hele middag in de keuken heeft gestaan. Deze delicatesse, die zelfs in Japan zeldzaam en daarbij bijzonder duur is, kunnen wij hoe dan ook niet weigeren en sterker nog, hij moet op. Om de spits af te bijten, laat Suzuki-san ons zien hoe we het beste kunnen opscheppen, en begint uitvoerig in de oogkas te roeren en scheppen om iedereen te voorzien van een stukje oogbal opdat niemand het lekkerste mist. Michiel, de bofkont, heeft een knapperig zwarte schijf te pakken. De smaak overigens is prima, maar de structuur van de glazige slijmerige oogbal is echt even wennen. Na de vele lekkernijen die volgden, bedankten wij Suzuki-san met stroopwafels, Haagse hopjes, tulpen en een mooie groepsfoto van de sushi-sessie op het JNI. Blij verrast rent Suzuki-san nog even naar zijn auto en komt terug met kleinigheidjes voor ons. Wat een prachtvent.

Zondag word ik wakker gebeld door Sjors, hij heeft een mooi plan met huiswerk maken in de Starbucks enzo. Een half uur later staan we buiten, in een pak sneeuw. Blijken we eerst naar de Kokyo te gaan, de gigantische Keizerlijke tuin te midden van Tokio, vergelijkbaar met New York’s Central Park, waar zich tevens de residentie van de Keizer bevindt (verstopt achter een bos weliswaar). Een prachtig gezicht onder een deken van sneeuwwitte sneeuw, maar koud en nat zonder paraplu en handschoenen. Met drijfnatte schoenen gaan we naar de dichtstbijzijnde tempel om meteen even de Setsubun mee te pikken. Vandaag, 3 februari, is de dag voor het begin van de lente, en dienen kwade geesten verdreven te worden. Goede zaak wat mij betreft. Dit wordt gedaan in een ritueel met maskers en het gooien van sojabonen, waarbij “Oni wa soto! Fuku wa uchi!” wordt gescandeerd wat zoveel betekent als “Kwade geesten, eruit! Geluk, komt erin!”. Na dit ritueel wordt het toch echt tijd om ons op te warmen in een traditioneel eettentje, waar je je natte schoenen en sokken eindelijk uit kunt trekken. Erg fijn, en zoals jullie wel begrijpen is het achteraf aantrekken van deze drek helaas ietsje minder mooi om naar uit te kijken.